ماند ، بلكه گاه باشد كه شومى رعايت نكردن آن ، از توفيق يافتن فرمانبرى واجبات نيز محروم شود . باز مردمان در فرمانبرى به تفاوتند ، از جهت تفاوت مراتب محكمى اعتقاد ، و زيادتى يقين ، و صفاى اخلاص و مراتب تن دادن به همه كردنيها و ناكردنيها ، يا بعضى دون بعضى به آسانى و نشاط ، و به دشوارى و دلتنگى . باز بعضى به دل و زبان و تن و روان مىگروند و اطاعت مىكنند ، چون مؤمنان صادق ايمان ، و بعضى به دل منكرند و به زبان اقرار مىنمايند ، چون منافقان و بعضى به زبان منكرند و به دل معتقد ، چون يهود منشان كه حق را دانسته از حسد يا تكبر انكار مىكنند ، و بعضى به دل و زبان هر دو منكرند ، چون كافران جاحد و بعضى بر هر دو معترفند ، ليكن تن در نمىدهند به همه كردنى و ناكردنى ، چون غاصبان و فاسقان و باز هر يك از اين گروه را درجات بسيار و مراتب بىشمار است . . . ج ) تعداد آثار فيض سيد نعمت اللّه جزائرى بر اين باور است كه آثار و نگاشته‌هاى فيض كاشانى افزون بر دويست عنوان مىباشد . « 1 » امّا گروه ديگرى از بزرگان آثار او را هشتاد عنوان بر شمرده‌اند . « 2 » علم الهدى فرزند فيض در قصيده‌اى كه در سال 1071 مىسرايد به سى و يك عنوان از نگاشته‌هاى پدرش اشاره مىكند كه متن اين قصيده را به جهت اهميت ذكر مىكنيم : قصيدهء علم الهدى فيض كاشانى و اشاره به تأليفات پدرش علم اليقين كه مفخر دانشوران بود * افتاده است از نظر اعتبار فيض عين اليقين ، محجّهء بيضاى دانشش * كار كسى شبيه نباشد به كار فيض

--> ( 1 ) . روضات الجنات ، 93 / 6 . ( 2 ) . همان ، 78 - 76 / 6 .